Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Fransa ile birlikte yürütülen ve uzun süredir anlaşmazlıklarla gündeme gelen Geleceğin Muharebe Hava Sistemi (FCAS- Future Combat Air System) projesinin mevcut haliyle devam etmeyebileceğini açıkladı. Merz’in açıklamaları, Airbus’ın ortak savaş uçağı üretiminden fiilen vazgeçtiğini duyurmasının hemen ardından geldi. Bu durum, Avrupa’nın en iddialı savunma projelerinden biri olarak görülen FCAS’ın geleceğini ciddi biçimde tartışmaya açtı.
Merz, FCAS kapsamında Paris ve Berlin’in mutlaka ortak bazı sistemler geliştireceğini vurgulasa da projenin merkezinde yer alan ortak muharebe uçağı bileşeninin iptal edilebileceğini kabul etti. Yaklaşık 100 milyar avroluk bir çerçeveye sahip olan FCAS, Almanya ve Fransa’nın hava savunma alanındaki amiral gemisi projelerinden biri olarak biliniyor.
“Ortak sistemler kesin, uçak belirsiz”
Alman Başbakan, Fransa ile yoğun müzakerelerin sürdüğünü belirterek, “Bu sorunu çözmeye çalışıyoruz. Her halükarda, ortak sistemler olacak.” ifadelerini kullandı. Ancak Merz, ortak 6. nesil savaş uçağının geliştirilip geliştirilmeyeceğine dair kararın önümüzdeki haftalar içinde netleşmesini beklediğini söyledi. Bu açıklama, projenin ölçeğinin ciddi şekilde daraltılabileceği yönündeki beklentileri güçlendirdi.
FCAS’ın en kritik unsuru olan muharebe uçağı konusunda Fransa merkezli Dassault Aviation ile Airbus’ın Almanya merkezli savunma birimi arasında uzun süredir devam eden bir güç mücadelesi bulunuyor. Taraflar özellikle uçağın tasarımı, üretim yapısı ve karar alma mekanizmaları konusunda uzlaşmakta zorlanıyor.
Gerilimi tırmandıran son açıklama ise Airbus Defence and Space CEO’su Michael Schoellhorn’dan gelmişti. Schoellhorn, Dassault’un yaklaşımının Avrupa çapında gerçek anlamda iş birliğine dayalı bir projeyle örtüşmediğini savunarak ortak savaş uçağı fikrinden vazgeçtiklerini açıkça dile getirdi. Airbus cephesine göre Dassault, projede tek söz sahibi olmak istiyor ve bu yaklaşım Airbus tarafından kabul edilebilir bulunmuyor. Kasım ayında yayımlanan değerlendirmelerde Fransa ve Almanya’nın ortak muharebe uçağı fikrini bir kenara bırakarak FCAS kapsamında daha çok “combat cloud” olarak adlandırılan komuta-kontrol ve ağ merkezli savaş sistemlerine odaklanmayı tartıştığı ortaya çıkmıştı.
Liderlik yapısı ana sorun
Dassault ile Airbus arasındaki temel sorun, liderlik yapısında düğümleniyor. Başlangıçta Rafale savaş uçağının üreticisi Dassault’un lider, Airbus’ın ise ortak olarak konumlandığı model öne sürülmüştü. Dassault, tedarikçiler ve kritik kararlar üzerinde tam yetki talep ederken Airbus ise bu taleplerin, projeyi fiilen tek taraflı hale getireceğini öne sürmüştü. Hatta aralık ayında Dassault’un, Airbus’ı açıkça alt yüklenici olarak tanımlayan ve denetimin Fransız askeri tedarik kurumu tarafından yapılmasını öngören yeni bir öneri sunduğu da kulislere yansımıştı.
Fransız tarafı projeyi kurtarma konusunda istekli görünse de yetkililer zorlukların farkında olduklarını kabul ediyor. Görüşmelere yakın bir kaynak, FCAS’ın her zaman siyasi bir proje olduğunu vurgulayarak “Asıl soru, devam etmek için yeterli siyasi irade var mı? Fransa’da var, Almanya’da yok” değerlendirmesinde bulundu.
Kaynak : https://www.donanimhaber.com/avrupa-da-6-nesil-savas-ucagi-fcas-depremi–201539
