Avrupalı güvenlik yetkilileri, Rusya’ya ait iki uzay aracının Avrupa üzerindeki en az bir düzine kritik iletişim uydusunun sinyallerini yakaladığına inanıyor. Daha önce kamuoyuna yansımayan bu faaliyetlerin yalnızca uydular üzerinden iletilen hassas verilerin gizliliğini tehlikeye atmakla kalmayıp, uyduların yörüngelerinin manipüle edilmesine veya tamamen devre dışı bırakılmasına kadar uzanan riskler barındırdığı değerlendiriliyor.
Rusya’dan yörüngede şüpheli manevralar
Yetkililere göre Luch-1 ve Luch-2 adı verilen Rus uyduları son üç yılda Avrupa uydularını çok daha yoğun biçimde takip etmeye başladı. Bu dönem, Moskova’nın Ukrayna’ya yönelik kapsamlı işgalinin ardından Kremlin ile Batı arasındaki gerilimin en üst seviyeye çıktığı zaman dilimiyle örtüşüyor. Batılı askeri ve sivil uzay otoriteleri, bu iki Rus aracın yörüngede gerçekleştirdiği tekrarlayan ve olağandışı manevraları uzun süredir izliyor.
Yörünge verileri ve yer tabanlı teleskop gözlemleri, Luch-1 ve Luch-2’nin Avrupa’nın en önemli yer sabit yörüngeli uydularına riskli derecede yaklaştığını ortaya koyuyor. Yaklaşık 35 bin kilometre yükseklikte Dünya ile senkronize biçimde dönen bu uydular, Avrupa’nın yanı sıra Birleşik Krallık, Afrika’nın geniş bölümleri ve Orta Doğu’ya hizmet veriyor. Rus araçlarının bazı uyduların yakınında haftalarca, hatta aylarca konumlandığı, özellikle son üç yılda bu davranışın belirgin biçimde arttığı belirtiliyor. 2023’te fırlatılan Luch-2’nin bugüne kadar 17 Avrupa uydusuna yaklaştığı tespit edilmiş durumda. 
Alman ordusunun uzay komutanlığını yöneten Tümgeneral Michael Traut, bu araçların “sinyal istihbaratı” faaliyetleri yürüttüğünden şüphelenildiğini belirterek Rusya’nın Batılı iletişim uydularına bilinçli olarak yakın durduklarını söyledi. Kıdemli bir Avrupalı istihbarat yetkilisi ise Luch uydularının, yer istasyonlarından uydulara iletilen veri demetlerinin dar kapsama alanı içine girmeyi hedeflediğini vurguladı. Şifrelenmemiş veriler büyük risk oluşturuyor
Yetkililerin en büyük endişelerinden birisi de birçok Avrupa uydusunun yıllar önce, gelişmiş yerleşik bilgisayarlar ve güçlü şifreleme sistemleri olmadan fırlatılmış olması. Dolayısıyla uydu komut verilerinin şifrelenmemiş şekilde iletilmesi, gelecekte bu verilerin kaydedilerek kötü niyetli müdahalelerde kullanılmasına kapı aralıyor. Uzmanlara göre, bir düşman aktör bu komutları ele geçirdiğinde uyduların yönelimini değiştirmek, görev dışı bırakmak hatta kontrolsüz şekilde atmosfere sürüklemek teorik olarak mümkün hale gelebilir.
Yaklaşma manevralarına maruz kalan Avrupa uydularının büyük bölümü uydu televizyonu gibi sivil hizmetler sunsa da aynı platformlar üzerinden hükümetlere ve sınırlı askeri kullanıcılara ait hassas iletişimler de taşınıyor. İstihbarat kaynaklarına göre Luch-1 ve Luch-2’nin doğrudan karıştırma ya da imha kabiliyeti bulunmuyor ancak bu uyduların, sistemlerin yerden veya yörüngeden nasıl aksatılabileceğine dair kapsamlı veri topladığı düşünülüyor. Rusya’nın keşif faaliyetlerini artırdığına dair bir diğer işaret ise Cosmos 2589 ve Cosmos 2590 adlı iki yeni uydunun geçen yıl fırlatılması. Bu araçların da Luch-1 ve Luch-2’ye benzer manevra kabiliyetlerine sahip olduğu ifade ediliyor. Ek olarak Luch-2’nin halen Intelsat 39 uydusunun yakınında bulunduğu aktarılıyor. Rusya’nın uzaydaki hamleleri artık son dönemde iyice belirginleşen “hibrit savaş” faaliyetlerinin bir parçası olarak görülüyor. Rus hackerlar geçtiğimiz yıl Norveç’te bir barajın kontrolünü ele geçirmişti. Ayrıca ülkenin denizaltı internet ile enerji kablolarının kesilmesi gibi sabotajlarda da parmağı olduğu belirtiliyor.
Yörünge artık en kritik savaş alanı
Çin ve ABD de benzer teknolojiler geliştirmiş olsa da Avrupalı yetkililer Rusya’nın uzay casusluğu programının hem en gelişmiş hem de en agresif kullanılan programlardan biri olduğunu düşünüyor.
Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius’un geçen eylül ayında yaptığı konuşmada kullandığı ifadeler bu kaygıyı özetliyor: “Uydu ağları modern toplumların Aşil topuğudur. Onlara saldıranlar, bütün ulusları felce uğratabilir. Rusya’nın faaliyetleri, özellikle uzayda, hepimiz için temel bir tehdit oluşturuyor. Artık görmezden gelemeyeceğimiz bir tehdit.”
Kaynak : https://www.donanimhaber.com/rus-casus-uydulari-avrupa-nin-iletisim-uydularini-ele-gecirdi–201724
