Mars denildiğinde akla bugün çorak topraklarla kaplı, kurak ve soğuk bir bir gezegen geliyor. Ancak son yirmi yılda hem yörüngedeki uydulardan hem de yüzeyde görev yapan keşif araçlarından gelen veriler, Mars’ın geçmişte bambaşka bir yer olduğunu gösteriyor. Kurumuş nehir yatakları, delta oluşumları ve kil mineralleri, Kızıl Gezegen’in geçmişte sıvı su barındırdığını artık açıkça ortaya koymuş durumda. Yine de bu suyun ne kadar yaygın olduğu, kabuğun hangi katmanlarına kadar işlediği ve zaman içinde nasıl kaybolduğu hâlâ tartışma konusu. Neyse ki bu soruların en azından bir kısmına yanıt bulmak için, Mars’ın geçmişinden kopup gelmiş bir ziyaretçimiz bulunuyor.
Mars’tan Gelen 4,48 Milyar Yaşındaki Meteoritin İçinde Su Taşıyan Mineraller Tespit Edildi
2011 yılında Sahra Çölü’nde keşfedilen ve yaklaşık 4,48 milyar yıllık yaşıyla Güneş Sistemi’ndeki en eski Mars materyallerinden biri olan NWA 7034, ya da daha çok bilinen adıyla “Black Beauty” (Siyah Güzellik), araştırmacılara Mars’ın geçmişine dair yeni doneler sunmaya devam ediyor. Danimarka Teknik Üniversitesi‘nde görevli bir ekip, Mars’tan gelen bu meteoritinin içinde daha önce fark edilmemiş su taşıyan mineraller tespit etti. Bilim insanlarına göre bu kaya parçası, Mars yüzeyine çarpan dev bir göktaşının gezegen kabuğundaki farklı parçaları eritip kaynaştırması ve ardından bu karışımı uzaya savurmasıyla oluştu.
Ekip, meteoritten örnek kesmek ya da parçalamak yerine nötron ve X-ışını bilgisayarlı tomografi teknikleriyle kayanın içini “zarar vermeden” taradı. Bu sayede meteoritin içinde hidrojen açısından zengin demir oksihidroksit kümeleri (H-Fe-ox) tespit edildi. Hacim olarak örneğin yaklaşık yüzde 0,4’ünü oluşturan bu mineral kümeleri, toplam su içeriğinin yaklaşık yüzde 11’ini barındırıyor. Black Beauty’nin genel su içeriği ise yaklaşık 6.000 ppm (milyonda parça) seviyesinde; bu da onu şimdiye kadar analiz edilen en su zengini Mars meteoritlerinden biri yapıyor. Demir oksihidroksit mineralleri, genellikle suyun kayaçlarla etkileşimi sonucu oluşuyor. Bu da söz konusu minerallerin, Mars’ın erken dönem kabuğunda sıvı suyun kimyasal olarak aktif olduğunu gösterdiği anlamına geliyor. Dahası, bu fazların yalnızca yüzeyde geçici olarak oluşmuş izler değil, kabuğun içinde gömülü bir “su rezervuarını” temsil edebileceği düşünülüyor. Araştırmacılar, bu bulgunun Mars’taki suyun sadece yüzeysel göller veya akarsularla sınırlı kalmadığını, gezegenin erken dönem jeolojisine daha derinlemesine işlediğini gösterdiğini belirtiyor.
Bu bulgular, NASA’nın Perseverance keşif aracının Jezero Krateri’nde topladığı örneklerle de dikkat çekici bir paralellik taşıyor. Black Beauty, Jezero’dan tamamen farklı bir bölgeden geliyor olmasına rağmen, her iki yerde de hidratlı demir oksihidroksit fazlarının bulunması, bu tür suyla ilişkili minerallerin erken Mars’ta yaygın olabileceğine işaret ediyor. Eğer bu yorum doğruysa, Mars’ın yakın yüzey katmanlarında geniş ölçekli ve kalıcı su rezervuarlarının bulunduğu bir dönem yaşanmış olabilir.
Bildiğiniz gibi hem ABD hem de Çin yakın gelecekte Mars’a yeni görevler düzenlemeyi planlıyor. Bu görevler sırasında toplanacak yeni numuneler, Kızıl Gezegen’in geçmişine dair net ipuçlarına ulaşmamızı sağlayabilir.
Kaynak : https://www.donanimhaber.com/mars-tan-gelen-meteorit-gecmisteki-su-izlerini-ortaya-cikardi–201797
