Dünya’nın yakın yörüngesinde, bir futbol stadyumu büyüklüğünde ve saatte binlerce kilometre hızla hareket eden kayalar dolaşıyor olabilir. Bir NASA yetkilisi, yaklaşık 15 bin “şehir katili” asteroitin hala tespit edilmediğini açıklayarak gezegen savunmasında ciddi bir açık olduğuna dikkat çekti.
NASA’nın geçici gezegen savunma yetkilisi Kelly Fast, çapı en az 140 metre olan ve bölgesel ölçekte yıkıma yol açabilecek yaklaşık 25 bin asteroit bulunduğunu, ancak mevcut gözlem sistemleriyle bunların yalnızca yüzde 40’ının kataloglanabildiğini söyledi.
Asıl tehdit orta boy gök cisimleri
Fast’e göre asıl endişe kaynağı, henüz fark edilmemiş olan bu orta boy gök cisimleri. Dinozorların sonunu getiren dev asteroitler büyük ölçüde izleniyor. Aynı şekilde atmosfere girip yanan küçük parçalar da ciddi bir risk oluşturmuyor. Asıl tehlike, bir futbol stadyumu büyüklüğünde olup fark edilmesi zor ama bir kenti yerle bir edebilecek ya da okyanusa düşmesi halinde yıkıcı tsunamilere yol açabilecek cisimlerden kaynaklanıyor.
NASA, bu açığı kapatmak için “Near-Earth Object Surveyor” adlı kızılötesi uzay teleskobunu geliştirdi. Bu teleskop, asteroitleri yansıttıkları ışıktan değil, uzaya yaydıkları ısıdan tespit edecek. Görevin 2027’de bir Falcon 9 roketiyle fırlatılması planlanıyor. Ama tespit tek başına yeterli değil.
Acil durumda hazır bir savunma aracı bulunmuyor
2022’de gerçekleştirilen Double Asteroid Redirection Test (DART) görevi, bir asteroitin yörüngesinin kinetik çarpma yöntemiyle değiştirilebileceğini kanıtladı. Uzay aracı, Dimorphos isimli küçük gök cismine çarptırılarak rotasında ölçülebilir bir sapma oluşturdu. Ancak görev liderlerinden Nancy Chabot’a göre şu anda acil bir durumda fırlatılmaya hazır bir savunma aracı yok. Teori çalışıyor, fakat pratikte hızlı müdahale kapasitesi bulunmuyor.
Bilim insanlarının yakından izlediği 2024 YR4 adlı asteroitin 2032’de Ay’a çarpma olasılığı yaklaşık yüzde 4 olarak hesaplanıyor. Dünya için doğrudan tehdit görünmese de, olası bir Ay çarpışması ciddi bilimsel ve stratejik sonuçlar doğurabilir.
Bazı uzmanlar, olası bir çarpışmayı önlemek için nükleer müdahale seçeneğinin bile masada olabileceğini belirtiyor. Bu fikir, Hollywood yapımı Armageddon filmini hatırlatsa da, gezegen savunması alanında teorik olarak değerlendirilen yöntemlerden biri.
Gezegen savunmasının önündeki en büyük engellerden biri finansman. Uzmanlara göre kalıcı bir hızlı müdahale filosu oluşturmak için uzun vadeli ve istikrarlı yatırım gerekiyor. Ancak bunun için önce görünmeyen asteroitleri bulmak, ardından da gerektiğinde müdahale edecek teknolojiyi hazır tutmak şart.
Kaynak : https://www.donanimhaber.com/nasa-15-000-sehir-katili-asteroit-konusunda-uyarida-bulundu–202373
