Küresel enerji dönüşümü 2025 yılında tarihi bir eşiği geride bıraktı. Enerji düşünce kuruluşu Ember tarafından yayımlanan yeni verilere göre, dünya genelinde yalnızca bir yıl içinde eklenen rüzgar ve güneş enerjisi kapasitesi 814 gigavata ulaşarak tüm zamanların rekorunu kırdı. Bu rakam, 2024’teki 696 GW seviyesine kıyasla yüzde 17’lik önemli bir artış anlamına geliyor. Toplam kurulu rüzgar ve güneş kapasitesi ise 4.174 GW’a, yani 4 teravatın üzerine çıkarak küresel elektrik üretiminde bu kaynakların giderek baskın hale geldiğini gösterdi. Bu büyümenin arkasındaki ana itici güç yine güneş enerjisi oldu. 2025 boyunca 647 GW yeni güneş kapasitesi devreye alınırken, eklenen kapasite bir önceki yıla göre yüzde 11 büyüdü. Yıl sonunda toplam güneş enerjisi kapasitesi yaklaşık 2.900 GW’a ulaştı. Güneş, yeni kurulumlarda rüzgarın açık ara önünde yer aldı. Küresel ölçekte neredeyse her 1 GW rüzgar enerjisine karşılık 4 GW güneş enerjisi kuruldu.
Rüzgar enerjisi ise 2025’te güçlü bir toparlanma sergiledi. 2024’te 113 GW olan yeni kurulumlar, 2025’te yüzde 47 artışla 167 GW’a yükseldi. Böylece toplam rüzgar kapasitesi yıl sonunda yaklaşık 1.300 GW seviyesine çıktı. Her ne kadar güneşin gerisinde kalsa da rüzgarın yeniden ivme kazanması, iki kaynağın birlikte küresel enerji sisteminin temelini oluşturma yolunda hızla ilerlediğini ortaya koyuyor.
Eklenen bu yeni kapasitenin etkisi yalnızca kurulu güçle sınırlı değil. 2025’te devreye giren rüzgar ve güneş santralleri yılda yaklaşık 1.046 teravatsaat elektrik üretebilecek potansiyele sahip. Bu üretim miktarı, küresel olarak doğalgazla çalışan elektrik üretiminin yedide birinden fazlasını ikame edebilecek düzeyde. Aynı zamanda Katar’ın yıllık sıvılaştırılmış doğalgaz ihracatının yaklaşık 1,8 katına denk geliyor. Güncel fiyatlarla hesaplandığında, bu durum yılda yaklaşık 138 milyar dolarlık doğalgaz ithalatının önüne geçilmesi anlamına geliyor.
Enerji güvenliği açısından da tablo dikkat çekici. Özellikle İran-İsrail gerilimi sonrası dönemde, dünya genelinde halihazırda kurulu rüzgar ve güneş kapasitesi sayesinde yaklaşık 330 TWh’lik doğalgaz kaynaklı üretim engellendi ve bu da 40 milyar doların üzerinde yakıt maliyeti tasarrufu sağladı.
Ember enerji stratejisti Kingsmill Bond, Orta Doğu’daki gerilimlerin fosil yakıtlara bağımlılığın risklerini net şekilde ortaya koyduğunu belirterek, güneş, rüzgar ve batarya teknolojilerinin ülkeler için daha hızlı, daha ucuz ve jeopolitik risklerden arınmış bir enerji güvenliği yolu sunduğunu vurguladı.
Tüm bu gelişmeler, yenilenebilir enerji kaynaklarının artık yalnızca alternatif değil, küresel enerji sisteminin temel taşı haline gelmeye başladığını gösteriyor. Fosil yakıt piyasalarının jeopolitik dalgalanmalara açık yapısına karşılık, güneş ve rüzgarın hızla yaygınlaşması ülkeleri fiyat şoklarına karşı daha dayanıklı hale getiriyor. Mevcut büyüme hızı korunursa, bu teknolojilerin önümüzdeki yıllarda enerji üretiminde belirleyici rol oynaması kaçınılmaz görünüyor.
Kaynak : https://www.donanimhaber.com/2025-te-kuresel-gunes-ve-ruzgar-enerjisi-kurulumlari-rekor-kirdi–203456
