ABD’de Rutgers Üniversitesi’nde yürütülen dikkat çekici bir araştırmada geleneksel dron tasarımlarını kökten değiştirebilecek bir yaklaşım ortaya kondu. Havacılık mühendisleri tarafından geliştirilen deneysel bir sistem, motor, dişli veya mekanik bağlantı olmadan yalnızca elektrikle çalışan bir uçuş konseptini başarıyla gözler önüne serdi. Doğadaki kuşların kanat çırpma mekanizmasını taklit eden yaklaşım, bunu tamamen farklı bir mühendislik anlayışıyla gerçekleştiriyor.
Katı hal ornithopter olarak bilinen bu konsept klasik aktüatör sistemlerini tamamen ortadan kaldırarak elektrikle şekil değiştirebilen akıllı malzemelere dayanıyor. Projenin arkasındaki mühendisler ise Xin Shan ve Onur Bilgen.
Kanatlar elektrikle şekil değiştiriyor
Bu yenilikçi dron tasarımında en dikkat çekici unsur, kanat hareketinin tamamen piezoelektrik malzemeler aracılığıyla sağlanması. Uygulanan elektrik voltajı sayesinde bu malzemeler doğrudan şekil değiştiriyor ve kanat yüzeyinin bükülmesini, esnemesini sağlıyor. Böylece herhangi bir motor, dişli ya da mekanik bağlantıya ihtiyaç kalmadan uçuş hareketi elde ediliyor.
Onur Bilgen, sistemi şu sözlerle açıklıyor; “Piezoelektrik malzemelere elektrik uyguladığımızda, bunlar ekstra eklemler, bağlantılar veya motorlar olmadan yüzeyi doğrudan hareket ettiriyor. Kanat, piezoelektrik malzeme tabakası ve karbon fiber tabakasını içeren bir kompozit malzemeden oluşuyor. Piezoelektrik tabakaya voltaj uygulandığında, tüm kompozit esniyor.”
Bu yapı sayesinde kanatlar yalnızca yukarı-aşağı hareket etmekle kalmıyor, aynı zamanda bükülerek ve şekil değiştirerek çok daha karmaşık uçuş manevralarını mümkün kılıyor. Geliştirilen esnek kanat yapısı, özellikle dar ve karmaşık ortamlarda önemli avantajlar sunuyor. Kanatların aynı anda hem bükülüp hem de yön değiştirebilmesi, bu tür dronların yüksek manevra kabiliyeti gerektiren görevlerde kullanılabileceğini gösteriyor. Araştırmacılara göre bu teknoloji çevresel izleme, arama-kurtarma operasyonları ve şehir içi teslimat gibi hassasiyet ve çeviklik gerektiren alanlarda önemli bir rol oynayabilir.
Fiziksel sınırları aşan simülasyon modeli
Ekip, yalnızca fiziksel prototiplerle sınırlı kalmayarak oldukça kapsamlı bir hesaplamalı model de geliştirdi. Bu model sayesinde aerodinamik davranıştan elektriksel kontrol mekanizmalarına kadar pek çok parametre simüle edilebiliyor.
Bilgen, bu yaklaşımın önemini vurgularken, “Henüz fiziksel olarak mümkün olmayan tasarımların uygulanabilirliğini gösterebiliyoruz.” ifadelerini kullanıyor. Bu sayede gelecekte üretilebilecek sistemlerin performansı şimdiden analiz edilebiliyor.
Her ne kadar konsept başarılı şekilde ortaya konmuş olsa da mevcut teknoloji henüz bu sistemin tam anlamıyla hayata geçirilmesine izin vermiyor. Özellikle günümüzde kullanılan piezoelektrik malzemelerin yeterli performansa sahip olmaması projenin önündeki en büyük engel olarak öne çıkıyor.
İlham doğa ama hedef daha ilerisi
Araştırmanın temelinde doğadan ilham alınsa da ekip, yalnızca biyolojik sistemleri taklit etmekle yetinmiyor ve hedeflerinin doğayı aşmak olduğunu söylüyor. Geleneksel robotik kuş tasarımlarında motorlar ve iskelet benzeri yapılar kullanılırken, bu projede Makro Fiber Kompozitler (MFC) katmanları doğrudan karbon fiber kanatlara entegre ediliyor. Bu yapı sayesinde karbon fiber katmanlar kuşların kemik ve tüy yapısını taklit ederken, MFC katmanları kas ve sinir işlevi görüyor. Ortaya çıkan sistem ise tamamen “mekanizmasız” bir hava aracı olarak tanımlanıyor. Yani hareket, mekanik bileşenlerden değil doğrudan malzemenin elektriksel tepkisinden kaynaklanıyor.
Öte yandan teknolojinin etkisi yalnızca dron ve havacılık alanıyla sınırlı kalmayabilir. Araştırmacılar, aynı prensiplerin rüzgar türbini kanatlarına uygulanması üzerinde de çalışıyor. Türbin kanatlarının gerçek zamanlı olarak şekil değiştirebilmesi, rüzgar enerjisinden daha yüksek verim elde edilmesini sağlayabilir.
Kaynak : https://www.donanimhaber.com/hareketli-parca-olmadan-ucabilen-dron-gelistirildi–203723
