On yıldan uzun süre önce toplanan verilerin yeniden incelenmesi, Satürn’ün en büyük uydusu Titan’ın buz kabuğunun altında büyük ve küresel bir okyanus bulunmadığını gösteriyor. Bunun yerine, Titan’ın yüzeyinin altında yoğun sulu buz, buzlu tüneller ve kayalık çekirdeğe yakın erimiş su cepleri olabilir.
Büyük okyanus teorisi, Titan’da yaşam ihtimalini arttırıyordu
Bu sonuca, NASA’nın yaklaşık 20 yıl boyunca Satürn’ün yörüngesinde dolaşan Cassini görevinden elde edilen verilerin yeniden analiz edilmesiyle ulaşıldı. Önceki yorumlar, Titan’ın altında büyük bir sıvı su okyanusu olduğunu öne sürüyordu. Bu okyanus, Titan’ı yaşam ihtimali açısından önemli kılıyordu.
Ancak araştırmacılar Titan’ı derin bir okyanusla modellediğinde sonuçlar uyuşmadı. Veriler, küresel bir okyanusun yaratması gereken fiziksel özellikleri göstermiyordu. Aynı veriler yeni yöntemlerle incelendiğinde daha soğuk, daha kalın ve daha sulu buzdan oluşan bir yapı ortaya çıktı. Bu bulgular, Titan’ın iç yapısına dair düşünceleri değiştiriyor. Ayrıca Güneş Sistemi’ndeki diğer buzlu uyduların değerlendirilmesini de etkileyebilir.
Washington Üniversitesi’nden Yer ve Uzay Bilimleri’nde Yardımcı Doçent Baptiste Journaux, “Dünya’daki gibi açık bir okyanus yerine, Arktik deniz buzu ya da yer altı su sistemlerine benzer bir yapıdan söz ediyor olabiliriz” diyor.
Titan sıra dışı bir gök cismi olarak biliniyor. Yoğun ve puslu bir atmosfere sahip olan Titan, Dünya dışında yüzeyinde kalıcı sıvı bulunan tek yer. Ancak burada sıvı halde bulunan madde su değil, metan. Yaklaşık eksi 183 santigrat derece sıcaklıklarda metan göller oluşturuyor ve yağmur olarak yağıyor.
Yer altı okyanusu fikri, Titan’ın Satürn etrafında dönerken şekil değiştirmesine dayanıyordu. Uydu, eliptik yörüngesinde ilerlerken Satürn’ün güçlü çekim kuvvetiyle sıkışıp gevşiyor. 2008 yılında bilim insanları, bu kadar belirgin bir şekil değişiminin ancak buz kabuğunun altında bir okyanus bulunması halinde mümkün olabileceğini savunmuştu.
Gözden kaçan bir ayrıntı yeniden ele alındı
Yeni araştırmaya göre önceki çalışmalar önemli bir ayrıntıyı gözden kaçırdı: zamanlama. Titan’ın şekil değişimi, Satürn’ün en güçlü çekim etkisinden yaklaşık 15 saat sonra gerçekleşiyor. Bu gecikme, Titan’ın iç yapısını anlamada kilit rol oynuyor.
Daha yoğun ve viskoz bir yapının, su yerine balı karıştırmaya benzer şekilde, şekil değiştirmek için daha fazla enerjiye ihtiyaç duyduğu belirtiliyor. Araştırmacılar bu gecikmeyi ölçerek Titan’ın içinde ne kadar enerji harcandığını hesapladı ve iç yapının sulu buz ağırlıklı olduğu sonucuna ulaştı.
NASA Jet Propulsion Laboratory’den Flavio Petricca, “Titan’ın içinde bu kadar güçlü bir enerji kaybı beklenmiyordu. Bu, iç yapının önceki analizlerden farklı olduğunu gösteren en güçlü kanıttı” diyor.
Sulu buz senaryosu
Verilerle en iyi uyuşan model, küresel bir okyanus yerine az miktarda sıvı su içeren kalın bir sulu buz tabakasını işaret ediyor. Bu yapı, hem gözlenen gecikmeyi açıklayacak kadar yoğun hem de Titan’ın esneyebilmesini sağlayacak kadar esnek.
Bu durum, yaşam ihtimali açısından karmaşık ancak tamamen olumsuz bir tablo sunmuyor. Buz içinde hapsolmuş tatlı su ceplerinin sıcaklığı 20 dereceye kadar çıkabilir ve besin maddeleri bu küçük alanlarda yoğunlaşabilir.
Elde edilen bulgular, NASA’nın 2028’de fırlatılması planlanan Dragonfly görevine de yön verecek. Bilim insanları, Titan’da yaşam izlerinin nerede ve nasıl aranacağına dair stratejilerini bu yeni veriler ışığında yeniden şekillendiriyor.
Kaynak : https://www.donanimhaber.com/saturn-un-uydusu-titan-da-kuresel-bir-okyanus-olmayabilir–199873
