Son dönemde gündelik hayatta çok daha yaygın biçimde kullanılmaya başlanan yapay zeka teknolojileri hızla gelişmeye devam ediyor. Neredeyse her gün bu alanda dikkat çekici bir gelişme yaşanırken, önemli eşikler de bir bir aşılıyor. “AI Günlükleri” serimizde, önümüzdeki dönemde dünyadaki hayatı kayda değer ölçüde değiştirme potansiyeline sahip olan bu teknolojik devrimin gelişimini düzenli olarak kayıt altına almaya devam ediyoruz.
Yapay Zeka Dünyasında Bu Hafta Neler Yaşandı?
Yapay zeka şirketlerinin artan donanım ihtiyacı yüzünden giderek yükselen GPU ve RAM fiyatları, bu hafta da teknoloji dünyasının gündemini meşgul etmeye devam etti. Diğer yandan sosyal medyada giderek çoğalan sahte içeriklerin etkisi ve olası önlem yöntemleri de bu hafta yapay zeka dünyasının başlıca başlıklarından biri oldu. Tabii bunlara paralel olarak, her hafta olduğu gibi bu hafta da yeni yapay zeka araçları hayatımıza girdi. İşte yapay zeka dünyasında bu haftanın öne çıkan gelişmeleri:
Deepfake tehdidi büyüyor: İnsanlar artık AI ile üretilen içerikleri ayırt edemiyor
Sosyal medyada hızla yayılan deepfake’lerin, yani yapay zeka yardımıyla üretilmiş sahte içeriklerin artık insan gözüyle ayırt edilemeyecek hâle gelmiş olması, bu haftanın başlıca gündem maddelerinden biri oldu. Siber güvenlik uzmanları, bunun yaratabileceği tehlikeler konusunda hem kamu yöneticilerini hem de teknoloji şirketlerini uyarırken, İngiltere gibi bazı ülkeler bu konuda önlem almak için yasa taslakları hazırlamaya başladı. Bu hafta bu konuyu gündeme taşıyan isimlerden biri de Instagram CEO’su Adam Mosseri oldu. Mosseri, yapay zeka çağında fotoğraf ve videolara güvenmenin giderek zorlaştığını söyledi. Mosseri, gelecekte çözümün içerikte değil kaynağında aranacağını düşünüyor ve kameraların çektiği görüntülere kriptografik imza eklenmesi gerektiğini savunuyor. Böylece gerçek medya, sonradan eklenen etiketler ya da filigranlar yerine çekildiği anda doğrulanabilir hâle gelebilecek.
Grok istenen her fotoğrafı müstehcen hâle getirmeye başladı
Tam da deepfake’lerin gündeme geldiği bu dönemde X’ten tartışma yaratan bir hamle geldi. Başkalarının görsellerini kullanarak müstehcen görseller üretmesi için Grok’a izin verilmesi, X’in bir anda çok sayıda deepfake’le dolmasına sebep oldu. X’te paylaşılan görsellerin altına yorum yazıp Grok’un bu görsellerdeki kişileri çıplak hâle getirmesini ya da bikini giydirmesini isteyen kullanıcılar platformda virüs gibi yayılırken, tepkiler de hızla arttı. Hatta Hindistan gibi birkaç ülke bu konuda yasal süreç başlatmak için çalışmalara başladı. Ancak gelen bu tepkilere rağmen Grok bu uygulamasını hâlâ sürdürüyor. Yapay zeka çipleri için talep arttıkça, kullanıcılara yönelik donanımların üretimi azalıyor
Yapay zekanın sebep olduğu donanım sıkıntısı büyüyerek devam ediyor. GPU’lardan sonra RAM’lerin de yapay zeka şirketleri tarafından çok sayılarda alınması, üreticileri de bu alana yöneltti. GPU ve RAM üreticileri, üretim bantlarını bu şirketlerin siparişine ayırdıkça, kullanıcılara yönelik modellerin üretimi azalıyor. Bu da hem fiyatların artmasına hem de tedarik sıkıntısı yaşanmasına sebep oluyor. Nitekim bu hafta Almanya’da bazı satıcılarda GeForce RTX 5000 stok sıkıntısı yaşandığı haberleri gelmeye başladı. DeepSeek, yeni modeliyle yapay zekaların eğitim maliyetini daha da aşağı çekebilir
Geçtiğimiz yıl çıkardığı DeepSeek-R1 ile dengeleri değiştiren DeepSeek, yine çığır açacak bir teknoloji üzerinde çalışıyor. Bu hafta DeepSeek tarafından yayımlanan bir teknik makale, şirketin “Manifold-Constrained Hyper-Connections” (mHC) adı verilen yeni bir derin öğrenme mimarisi üzerinde çalıştığını ortaya çıkardı. Bu yeni mimari, büyük sinir ağlarında (neural network) eğitim sırasında ortaya çıkan kararsızlık ve ölçeklenme problemlerini azaltmayı hedefliyor. Araştırmacılara göre mHC, mevcut yaklaşımlara kıyasla hem daha tutarlı bir eğitim süreci sunuyor hem de ciddi ek hesaplama maliyetleri oluşturmadan daha büyük modellere ölçeklenebiliyor. Bu da, büyük dil modellerinin eğitim maliyetlerini düşürmeye yönelik önemli bir adım olarak görülüyor. DeepSeek’in çok yakında tanıtacağı yeni modelinin de bu mimariyi kullanacağı düşünülüyor.
Meta, AI ajanı ile ses getiren yapay zeka girişimi Manus’u satın aldı
Meta Platforms, yapay zeka alanındaki agresif büyüme stratejisinin son adımı olarak Manus’u satın aldığını duyurdu. Şirketten yapılan açıklamaya göre bu satın alma, Meta’nın hem tüketici hem de kurumsal ürünlerinde ileri düzey otomasyon ve yapay zeka yeteneklerini daha hızlı ölçeklendirme hedefinin bir parçası olarak hayata geçirildi. Kökeni Çin’e dayanan ve daha sonra köklü bir yeniden yapılanma ile Singapur’a taşınan Manus, bu yılın başlarında piyasaya sürdüğü genel amaçlı yapay zeka ajanı ile adından söz ettirmeyi başarmıştı. Söz konusu ajan pazar araştırması, yazılım geliştirme, veri analizi gibi karmaşık görevleri uçtan uca yerine getirebilme yeteneğine sahip olmasıyla dikkat çekmişti.
Çin, yapay zeka için dünyanın en katı kurallarını hazırladı
Çin, yapay zeka destekli sohbet botlarının kullanıcılar üzerinde duygusal etki yaratmasını ve özellikle intihar, kendine zarar verme ve şiddeti teşvik edebilecek içerikleri engellemeyi amaçlayan kapsamlı düzenlemeler hazırladı. Uzmanlara göre bu taslak, hayata geçmesi halinde dünya genelinde yapay zekaya yönelik en katı kurallardan biri olacak. Çin Siber Uzay İdaresi tarafından kamuoyuna sunulan düzenleme taslağı, metin, görsel, ses, video veya başka yöntemlerle insan benzeri etkileşim kuran ve Çin’de halka açık şekilde sunulan tüm yapay zeka ürün ve hizmetlerini kapsıyor. Uzmanlar bunun insan benzeri yapay zeka sistemlerini düzenlemeye yönelik dünyadaki ilk kapsamlı girişim olabileceğini belirtiyor. Düzenlemenin özellikle küresel ölçekte hızla yayılan “dijital arkadaş” ve “eşlikçi bot” kullanımına karşı geliştirildiği vurgulanıyor.
OpenAI ve Jony Ive birlikteliğinin ilk ürünü yapay zeka destekli bir kalem olabilir
Jony Ive’ın tasarım şirketi io’yu satın alan OpenAI, bir süredir yapay zeka destekli donanımlar üzerinde çalışıyor. Bu donanımlardan birinin akıllı bir kalem olacağı iddia ediliyor. io artık OpenAI’nin parçası olduğuna göre, bunun yapay zeka destekli bir kalem olacağı kesin. Bu kalem, OpenAI’nin planladığı ilk donanım ürünü olacak. Ancak şirketin bununla yetinmediği, iki farklı donanım üzerinde daha çalıştığı söyleniyor. Bunlardan birinin taşınabilir bir ses cihazı olacağı iddia ediliyor. Bu yeni donanımlar “üçüncü çekirdek” olarak konumlandırılıyor, yani dizüstü bilgisayar ve akıllı telefonu tamamlayan ek cihazlar olması hedefleniyor.
Çinli araştırmacılardan yapay zekada çığır açan video üretim tekniği: TurboDiffusion
Çinli araştırmacılar, yapay zeka destekli video üretiminde hız ve maliyet dengesini kökten değiştirmesi beklenen TurboDiffusion adlı yeni bir teknik geliştirdi. Kısa süre önce yayımlanan akademik çalışmaya göre TurboDiffusion, görüntü kalitesinden ödün vermeden video üretim sürecini ölçekli kullanımda 200 kata kadar hızlandırabiliyor. Araştırmacılar, elde edilen bu çarpıcı hızlanmayı model eğitimi alanındaki yeniliklere bağlıyor. TurboDiffusion’da kullanılan ‘seyrek doğrusal dikkat mekanizması’ (sparse linear attention) yaklaşımı, yapay zeka modelinin tüm veriyi aynı anda işlemek yerine yalnızca en kritik bölümlere odaklanmasını sağlıyor. Bu yöntem, hem işlem süresini hem de hesaplama maliyetlerini ciddi ölçüde azaltıyor.
Bu Hafta Tanıtılan Yeni Yapay Zeka Araçları
Çin çıkışlı yeni bir yapay zeka modeli olan IQuest-Coder, AI ajanı benzeri özellikleri ve kod yazma becerileriyle dikkat çekmeyi başardı. IQuest-Coder’ın performans testlerinde aldığı sonuçlar oldukça etkileyici.
Alibaba’nın en yeni modeli olan Qwen-Image-2512, yazılı komutlardan yola çıkarak oldukça gerçeki görseller üretebiliyor. Ayrıca bu yeni modelin görsellere yazı ekleme konusunda da öncülünden daha iyi olduğu görülüyor.
Yume 1.5, bir görselden ya da yazılı bir komuttan yola çıkarak içinde gezilebilen üç boyutlu, interaktif dünyalar oluşturabiliyor.
SpotEdit, yapay zeka ile görsel düzenlerken AI tarafından değiştirilecek kısımların ayrı ayrı seçilmesine olanak sağlıyor.
JavisGPT, video ve ses dosyalarını sizin için analiz ederek içeriğini deşifre edebiliyor. Hem ses, hem görüntü işleyebilen model, aynı şekilde yazılı komutlardan yola çıkarak sesli videolar da üretebiliyor.
Yapay Zeka Dünyasından Kısa Kısa
- 2025’te yapay zeka yalnızca teknolojiyi değil servet dengelerini de değiştirdi. Artan yapay zeka harcamaları ve yatırımlar sayesinde sektör, 50’den fazla yeni AI milyarderi ortaya çıkardı.
- Google Gemini, üretken yapay zeka pazarında payını bir yılda üç katına çıkarmayı başardı. Aynı dönemde ChatGPT ise 19 puanlık düşüş yaşayarak yüzde 68 pazar payına geriledi.
- Huawei, yapay zeka çip satışlarını Çin dışına genişletmeye hazırlanıyor. Şirketin en üst seviye AI çipleri olan Ascend 950’leri Güney Kore’deki müşterilere temin edeceği belirtiliyor.
- SoftBank, OpenAI’a taahhüt ettiği 41 milyar dolarlık yatırımı tamamladı. Yapılan yatırımla birlikte Japon devi, şirketteki payını yaklaşık yüzde 11’e taşıdı.
Kaynak : https://www.donanimhaber.com/yapay-zeka-dunyasinda-bu-hafta-5-ocak-2026–200498
