Uçaklarla uzun mesafelere görece ucuza seyahat etmek artık oldukça standart hâle gelmiş olsa da, alçak irtifada (1.000 metre altı) şehirlerin üzerinde dolaşmak hâlâ günlük hayatımızın bir parçası değil. Bunun en önemli nedenlerinden biri, bu alanın uzun yıllar boyunca neredeyse yalnızca bir “lüks aracı” olarak görülen helikopterlere ait olması.
Helikopterler arama-kurtarma, ambulans hizmetleri ve güvenlik gibi kritik görevlerde son derece önemli bir role sahip olsa da, keyif amaçlı kullanımlar için erişilebilir bir seçenek olmaktan uzak. Bunun başlıca nedenleri; üretim ve bakım süreçlerinin karmaşıklığı, yüksek pilotaj maliyetleri ve oldukça fazla yakıt tüketmeleri.
Hava gemileri ise çok daha basit bir sistem sayesinde hem ilk yatırım maliyetlerinde hem de sürekli yakıt giderlerinde ciddi avantajlar sunuyor. Gerekli kaldırma kuvvetinin büyük bölümü helyum gazı sayesinde sağlanıyor. Havadan hafif olan bu gaz, hava gemisinin havada kalmasını sağlarken, alttaki motorlar ise ileri hareketi mümkün kılıyor. Bu motorların klasik hava gemilerinden en büyük farkı, yönlendirilebilir olmaları ve benzinle çalışmaları. Kalkış ve iniş sırasında dik konuma getirilebilen motorlar, rüzgâr etkisini en aza indiriyor. Ayrıca her yöne dönebilen motorlar sayesinde, hava gemisi daha önce hiçbir hava gemisinin gerçekleştiremediği manevraları yapabiliyor.
Yaklaşık 50 metre uzunluğa ve 12 metre yüksekliğe sahip, tek kapsüllü ve sert bir iskeleti bulunmayan bu hava gemisi; 1 pilot ve 9 yolcu taşıyabiliyor. İçten yanmalı motora sahip versiyonu saatte 100 km hıza ulaşırken, 700 km menzil sunuyor. Geniş pencerelerle donatılan yolcu kabini, özellikle turistik şehir ve doğa gezilerinde kullanılmak üzere tasarlanmış. İstanbul Boğazı ve tarihi yarımada gibi bölgelerde turistik amaçlı kullanıma uygun olan bu model, helikopterlere kıyasla yaklaşık %30 daha düşük bir fiyatla sunuluyor ve yaklaşık 150 metre çapındaki düz bir alana iniş yapabiliyor. Benzinli versiyon, saatte 250-300 litre havacılık yakıtı tüketen helikopterlerin aksine, saatte yalnızca 15-50 litre standart benzin harcayarak yakıt maliyetini yaklaşık 10 kat azaltıyor. Bu sayede Almanya’da kişi başı yaklaşık 500 avro olan Zeppelin NT alçak irtifa uçuş biletleri, Çin’de 140-250 dolar seviyelerine kadar düşmüş durumda. Kısa süre önce Çin Sivil Havacılık Otoritesi’nden uçuş izni alan AVIC firmasının AS700 modeli, şimdiden 23 kesin sipariş ve 164 opsiyonel sipariş alarak önemli bir başarı yakaladı. Bunun başlıca nedenleri arasında, Alman Zeppelin NT’nin yaklaşık 20 milyon avroluk fiyatına kıyasla AS700’ün 3,5 milyon avro seviyesinde sunulması ve düşük işletme maliyetleri öne çıkıyor.
Çinli firmanın şimdilik biri benzinli, diğeri elektrikli olmak üzere iki farklı modeli bulunuyor. Elektrikli model, bataryaların ağırlığı ve mevcut teknolojik sınırlamalar nedeniyle daha kısıtlı bir kullanım alanına sahip olacak gibi görünüyor. Henüz ticari kullanıma sunulmayan bu versiyonun gözlem, reklam ve insan taşımayan, sessizliğin ön planda olduğu görevlerde değerlendirilmesi planlanıyor. Ticari üretime ve aktif kullanıma giren AS700 modeli, yaklaşık 4 tonluk bir kapasiteye sahip olsa da şirket, ilerleyen dönemde 10 ton, 60 ton ve hatta 100 ton taşıma kapasiteli kargo modelleri üzerinde de çalışıyor. Bu modellerin; dağlık bölgelerde, büyük ve ağır makine parçalarının taşınmasında kullanılması hedefleniyor. Özellikle rüzgâr türbini kanatlarının tek parça hâlinde taşınabilmesi, bu tür yüklerin dağlık alanlara ulaştırılmasını önemli ölçüde kolaylaştırabilir.
Genellikle şehirler ve doğal bölgeler üzerinde turistik amaçlarla kullanılması planlanan bu hava gemileri, İstanbul, Kapadokya ve Türkiye’nin Akdeniz kıyılarında helikopterlere alternatif bir çözüm sunabilir. Örneğin İstanbul Havalimanı’nda aktarma yapan yolculara bekleme süresinde böyle bir deneyim sunulması, hem turistik hem de ticari açıdan oldukça ilgi çekici bir seçenek olabilir.
Kaynak : https://www.donanimhaber.com/yeni-nesil-zeplinler-havacilikta-dengeyi-degistiriyor–200746
