Elon Musk, yapay zeka veri merkezlerini uzaya kurmaya yönelik iddialı planını somut adımlarla ilerletiyor. SpaceX, sektör uzmanlarının teknik uygulanabilirliğe dair ciddi şüphelerine rağmen bu proje için mühendis alımlarına başlamış durumda.
FCC’den izin istedi
SpaceX, 30 Ocak’ta ABD Federal İletişim Komisyonu’na (FCC) başvurarak, neredeyse kesintisiz güneş enerjisiyle çalışacak ve yörüngede veri merkezi görevi görecek 1 milyona kadar uydu fırlatmak için izin istedi. Şirket, bu sistemin dünya üzerindeki veri merkezlerine kıyasla dönüştürücü düzeyde maliyet ve enerji verimliliği sağlayacağını ve çevresel etkiyi önemli ölçüde azaltacağını savunuyor.
SpaceX’in 1 milyon uyduyu gerçekten yörüngeye yerleştirmesi pek olası görünmese de (şu anda uzayda 15.000 uydu bulunuyor), uydu operatörleri çoğu zaman tasarım esnekliği kazanmak için gerçekte planladıklarından daha yüksek sayılar için izin talep ediyor. Nitekim SpaceX de Starlink’i konuşlandırmaya başlamadan önce 42.000 uydu için başvuruda bulunmuştu. Halihazırda ağda yaklaşık 9.500 uydu bulunuyor.
Bu hamle, SpaceX’in Musk’ın yapay zeka girişimi xAI’yi 250 milyar dolarlık bir anlaşmayla satın almasının hemen ardından geldi. Bu birleşmeyle, toplam değeri 1,25 trilyon dolara ulaşan tarihin en değerli özel şirketi ortaya çıktı. Musk, çalışanlara gönderdiği notta birleşmenin ana amacının uzay tabanlı veri merkezlerini geliştirmek olduğunu belirtti: “Uzun vadede, yapay zekayı ölçeklendirmenin tek yolu açıkça uzaydan geçiyor.” Musk, yakın zamanda katıldığı bir podcast’te oldukça iddialı konuştu: “Sözlerimi not edin. 36 ay içinde, hatta muhtemelen 30 aya daha yakın bir sürede, yapay zeka için ekonomik olarak en mantıklı yer uzay olacak.”
SpaceX’in Starlink Mühendisliği Başkan Yardımcısı Michael Nicolls da Cuma günü yaptığı açıklamada, bu proje için “birçok kritik mühendislik pozisyonu” açıldığını duyurdu.
Uzmanlar çekinceli
Bilim insanları ve sektör analistleri, projenin uygulanabilirliği konusunda önemli çekinceler dile getiriyor. Northeastern Üniversitesi’nden bilgisayar ve elektrik mühendisliği profesörü Josep Jornet, uzayın soğuk görünmesine rağmen vakum ortamının ısıyı hapsettiğine dikkat çekiyor:
“Soğutması olmayan bir bilgisayar çipi, uzayda Dünya’dakinden çok daha hızlı aşırı ısınır ve eriyebilir.” Jornet’e göre bunun önüne geçmek için daha önce hiç inşa edilmemiş, devasa ve son derece hassas yapılar gerekecek.
Analysys Mason’da uydu araştırmalarını yöneten Lluc Palerm ise bunun kısa vadeli bir proje olmaktan ziyade çok uzun soluklu bir hedef olduğunu söylüyor.
Bir diğer büyük endişe ise uzay çöpleri. Buffalo Üniversitesi’nden eski NASA mühendisi John Crassidis, yörüngedeki cisimlerin saatte 28.000 kilometre hızla hareket ettiğini hatırlatarak şunları söylüyor: “Çarpışma olasılığının kontrol edilemez seviyeye ulaştığı bir eşik noktaya gelebiliriz.”
Musk’ın elindeki stratejik avantaj
Tüm bu zorluklara rağmen Musk’ın kendi roketlerini geliştirmesi büyük bir avantaj. Eurospace araştırma direktörü Pierre Lionnet, Musk’ın rakiplerinden fırlatma başına kilogram için 20.000 dolar talep ederken, SpaceX’in kendi iç maliyetinin yaklaşık 2.000 dolar civarında olduğunu belirtiyor. Lionnet’e göre Musk’ın “veri merkezlerini uzaya koyacağız” demesi aslında rakiplere verilen dolaylı bir mesaj: “Düşük fırlatma maliyetlerinin avantajını başkalarına değil, kendine saklayacak.”
Kaynak : https://www.donanimhaber.com/spacex-musk-in-uzay-veri-merkezi-plani-icin-ise-alimlara-basladi–201873
