Çin, enerji dönüşümünde tarihi bir eşiği geride bıraktı. Global Energy Monitor verilerine göre Şubat 2026 itibarıyla ülkenin kurulu elektrik kapasitesinin %52’si artık fosil yakıt dışı kaynaklardan geliyor. Kömür, doğalgaz ve diğer fosil yakıtların payı ise %48’e gerilemiş durumda.
Bu gelişmeyle birlikte Çin, enerji üretiminde temiz kaynakların ağırlıkta olduğu ekonomiler arasına katıldı. Ancak aynı dönemde kömür santrali inşaatlarının rekor seviyelerde sürmesi, ülkenin iklim hedefleri ile enerji güvenliği kaygıları arasındaki çelişkiyi gözler önüne seriyor.
Yenilenebilir enerjide rekor artış
2025 yılı itibarıyla Çin’in toplam kurulu gücü 3.890 gigavata (GW) ulaştı. Ulusal Enerji İdaresi’nin verilerine göre güneş enerjisi kapasitesi %35 artarak 1.200 GW’a, rüzgâr enerjisi kapasitesi ise %23 yükselerek 640 GW’a yükseldi.
Sadece 2025 yılında devreye alınan yeni güneş ve rüzgâr kapasitesi 430 GW’ı aşarak yıllık bazda %22’lik artış gösterdi ve yeni bir rekor kırdı. Böylece şebekeye bağlı toplam rüzgâr ve güneş kapasitesi 1,84 TW‘a ulaştı. Bu rakam, ülkenin toplam kurulu gücünün %47,3’ünü oluşturuyor.
Çin Elektrik Konseyi’ne göre 2026’da yalnızca güneş enerjisinin kapasitesi kömürü aşabilir. Yıl sonuna kadar fosil dışı kaynakların toplam kurulu güç içindeki payının %63’e ulaşabileceği öngörülüyor.
Kömür yatırımları da hız kesmiyor
Buna karşın kömür sektörü hala güçlü konumunu koruyor. Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi ile Global Energy Monitor’ün raporuna göre 2025’te yeni veya yeniden aktive edilen kömür santrali projeleri 161 GW ile rekor seviyeye çıktı. Aynı yıl yaklaşık 78 GW yeni kömür kapasitesi devreye alındı; bu da son on yılın en yüksek yıllık artışı oldu.
Analize göre kömürün elektrik üretimindeki payı tarihsel olarak en düşük seviyelere inse de kapasite artışlarının sürmesi, sistemin yapısal olarak kömüre bağımlı kalmaya devam ettiğini gösteriyor.
Bu çelişkili tablo, büyük ölçüde enerji arz güvenliği endişelerinden kaynaklanıyor. Çin 2021 ve 2022 yıllarında elektrik kesintileri ve arz sıkıntıları yaşamıştı. Yetkililer, özellikle hidroelektrik üretimin düştüğü veya talebin hızla arttığı dönemlerde kömürü güvence olarak görmeye devam ediyor.
Ocak 2026 itibarıyla Çin’in faal kömür kapasitesi 1.243 GW seviyesinde. Buna ek olarak 291 GW’lık kapasite planlama veya inşa aşamasında bulunuyor. Yeni kömür santrallerinin birçoğu sürekli üretim yapmak yerine, talebin zirve yaptığı dönemlerde devreye girerek şebeke dengeleme ve destek işlevi üstlenecek şekilde tasarlanıyor.
Kaynak : https://www.donanimhaber.com/cin-in-temiz-enerji-kapasitesi-ilk-kez-fosil-yakitlari-gecti–202217
