BIOPREVENT adlı yeni bir yapay zekâ aracı, kök hücre ve kemik iliği nakli sonrası ortaya çıkabilecek ciddi sağlık sorunlarını belirtiler başlamadan aylar önce tahmin edebiliyor. MUSC Hollings Kanser Merkezi araştırmacıları tarafından geliştirilen sistemin sonuçları, Journal of Clinical Investigation dergisinde yayımlandı. Araç, nakilden yaklaşık 90 ila 100 gün sonra toplanan hasta verilerini analiz ederek, bağışıklık sisteminin yetersiz kalması gibi nedenlerden ortaya çıkan kronik greft-konakçı hastalığı ve nakille bağlantılı ölüm riski hakkında erken uyarı veriyor. Bu sayede doktorların, sorunlar belirginleşmeden önce riskli hastaları tespit edebilmesi hedefleniyor.
BIOPREVENT isimli yapay zekâ aracı organ nakli sonrası riskleri aylar öncesinden görüyor
Araştırma ekibi, dört büyük çalışmadan elde edilen toplam 1.310 nakil hastasının verilerini inceledi. Kan testlerinde ölçülen bazı bağışıklıkla ilgili proteinler ile hastaların yaşı, nakil türü ve temel hastalığı gibi klinik bilgiler bir araya getirildi. Yapay zekâ sistemi, bu veriler arasındaki ilişkileri analiz ederek hangi hastaların ilerleyen dönemde daha yüksek risk taşıdığını hesapladı. Günlük hayatta kredi notu sisteminin geçmiş harcama ve ödeme alışkanlıklarına bakarak risk analizi yapmasına benzer şekilde, BIOPREVENT de geçmiş ve mevcut sağlık verilerinden geleceğe dair bir olasılık çıkarımı yapıyor.
Farklı yapay zekâ yöntemleri test edildi ve en iyi sonucu veren model, bir yıl içinde kronik greft-konakçı hastalığı gelişme riskini anlamlı bir doğruluk oranıyla tahmin edebildi. Nakille bağlantılı ölüm riskinde ise daha da yüksek doğruluk değerlerine ulaşıldı. Araştırmacılar ayrıca hangi kan değerlerinin tahmin açısından daha belirleyici olduğunu da ortaya koydu. Bu sayede sistem yalnızca bir risk var uyarısı vermekle kalmıyor, aynı zamanda riskin arkasındaki biyolojik işaretleri de dikkate alıyor.
BIOPREVENT daha sonra bağımsız bir hasta grubunda da test edilerek doğrulandı. Araştırma ekibi, sistemi ücretsiz bir web uygulamasına dönüştürdü. Doktorlar bu platforma hasta bilgilerini girerek kişiye özel risk değerlendirmesi alabiliyor. Araç, hastaları 18 aya kadar olan süreçte düşük ve yüksek risk gruplarına ayırmada başarılı oldu. Bu ayrım, özellikle hangi hastaların daha sık takip edilmesi gerektiği konusunda yol gösterici olabilir.
Şu aşamada BIOPREVENT’in doğrudan tedavi kararlarını belirlemesi amaçlanmıyor. Araştırmacılar, erken risk uyarılarına göre hareket etmenin hasta sonuçlarını gerçekten iyileştirip iyileştirmediğinin klinik çalışmalarla netleştirilmesi gerektiğini vurguluyor. Yani sistem bir karar verici değil, doktorlara ek bir bilgi katmanı sunan dijital bir destek aracı olarak konumlanıyor.
Kaynak : https://www.donanimhaber.com/yapay-zeka-organ-naklinde-erken-risk-tespit-donemini-baslatiyor–202182
