Dünya genelinde hızla artan veri merkezleri, özellikle su kaynakları üzerindeki baskı nedeniyle tartışma konusu olmaya devam ediyor. Büyük teknoloji şirketlerinin yapay zeka ve bulut hizmetlerine yönelik yatırımları büyürken, bu tesislerin soğutma ihtiyacı yerel su kaynaklarını zorluyor.
Gelişmiş hava soğutma teknolojisi kullanılacak
Bu tartışmaların ortasında Google, ABD’nin Texas eyaletine bağlı Wilbarger County’de inşa edeceği yeni veri merkezinde “ileri hava soğutma teknolojisi” kullanarak su tüketimini ciddi ölçüde sınırlayacağını duyurdu. Şirkete göre kampüste su kullanımı yalnızca mutfak gibi kritik operasyonlarla sınırlı olacak.
Veri merkezleri, binlerce sunucunun ürettiği ısıyı düşürmek için yoğun soğutma sistemlerine ihtiyaç duyuyor. Geleneksel olarak bu sistemler büyük miktarda su tüketiyor. Özellikle sıcak iklimlerde bu ihtiyaç daha da artabiliyor.
Google, soğutma sistemiyle ilgili teknik detayları henüz paylaşmadı. Ancak şirket daha önce veri merkezi kampüslerinde “çok boyutlu bir metodoloji” ile soğutma sistemi seçtiğini belirtmişti. Soğuk iklime sahip Nordik ülkeler veri merkezleri için avantaj sağlasa da, Teksas’ın kullanıcıya yakınlık, yenilenebilir enerji erişimi ve düşük arazi maliyeti gibi önemli artıları bulunuyor.
Google, söz konusu tesisin özellikle Teksas’taki kullanıcıların Workspace, Search ve Maps hizmetlerine yönelik artan talebi karşılamak amacıyla planlandığını açıkladı. Ayrıca şirket, enerji sağlayıcısı AES Corporation ile iş birliği yaparak veri merkezine özel yeni temiz enerji santralleri kurmayı planlıyor. Veri merkezleri gerçekten su krizi yaratıyor mu?
Bloomberg yazarı Brooke Sutherland’ın aktardığına göre, su teknolojileri şirketi Xylem Inc. ve araştırma kuruluşu Global Water Intelligence tarafından yayımlanan bir rapor, veri merkezlerinin diğer büyük endüstriyel tesislere kıyasla orantısız derecede fazla su tüketmediğini ortaya koyuyor.
Asıl sorun şu ki, ABD’de faaliyet gösteren 4.000’den fazla veri merkezinin yaklaşık üçte ikisi su stresi yaşayan bölgelerde bulunuyor. Kuraklık gibi ani krizlerde hem tesisler hem de yerel su altyapıları hızlı adapte olamıyor. Bu da yerel halk için risk oluşturabiliyor.
Washington merkezli kar amacı gütmeyen kuruluş Environmental and Energy Study Institute verilerine göre orta ölçekli bir veri merkezi yılda yaklaşık 420 milyon litre su tüketebiliyor. Bu miktar yaklaşık 1.000 hanenin yıllık su kullanımına eşdeğer.
Yapay zeka ve su tüketimi tartışması
Yapay zekanın su tüketimi konusu da son dönemde gündemde. Sam Altman, Yeni Delhi’de düzenlenen AI Impact Summit’te ChatGPT’nin sorgu başına litrelerce su tükettiği iddialarını “tamamen yanlış” olarak nitelendirdi. Altman’a göre tek bir sorgu yaklaşık 0,32 ml su tüketiyor. Bu rakam tekil kullanım için düşük görünse de, milyarlarca sorgu ve binlerce veri merkezi ölçeğinde toplam etkinin nasıl değerlendirilmesi gerektiği hala tartışmalı.
Sektörde su tüketimini azaltmaya yönelik çözümler geliştiriliyor. Microsoft, 2024’te kapalı devre çalışan ve buharlaşma yoluyla su kaybını sıfırlayan sistemleri test etmeye başladı. Şirket, bu teknolojiyi önümüzdeki yıldan itibaren yeni veri merkezlerinde kullanmayı planlıyor.
Hava soğutmalı chiller sistemleri de su tüketimini azaltabiliyor; ancak bu yöntem daha fazla enerji gerektiriyor. Bu nedenle yenilenebilir enerji altyapısının güçlü olması kritik önem taşıyor. Google’ın AES ile yaptığı ortaklık bu noktada belirleyici olabilir.
Kaynak : https://www.donanimhaber.com/google-in-teksas-taki-veri-merkezi-su-tuketimini-minimize-edecek–202535
