Son yıllarda Ozempic gibi GLP-1 ilaçları, kilo kaybının ötesinde, diyabet tedavisinden kalp hastalıkları ve bilişsel bozukluk riskini azaltmaya kadar geniş bir yelpazede fayda sağladığı için “mucizevi” olarak tanımlanıyor. Hatta bağımlılık tedavisinde bile umut vadeden etkileri bulunuyor. Ancak ilaçların kullanımının bırakılmasıyla ortaya çıkan etkiler üzerine yapılan yeni araştırmalar bu faydaların ne kadar çabuk kaybolabileceğini gözler önüne serdi.
Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi araştırmacıları tarafından yürütülen ve BMJ Medicine dergisinde yayımlanan araştırma, üç yıl boyunca 333.000’den fazla diyabetli yetişkinin sağlık kayıtlarını inceledi. Katılımcıların yaklaşık üçte biri, GLP-1 sınıfı ilacı Ozempic (etkin maddesi semaglutide) kullanıyordu. Çalışma, ilacın düzenli kullanımının uzun vadeli sağlık üzerindeki etkilerini ortaya koyarken bırakıldığında risklerin hızla arttığını gösterdi.
Kullanımı bırakmak ciddi sorunlar yaratabilir
Araştırmanın olumlu yönü Ozempic kullanan hastalarda üç yıl boyunca kalp-damar hastalığı riskinin yüzde 18 azaldığını göstermesi oldu. Bu sonuç, sadece kilo kaybı sağlamaktan öte, ilacın kalp ve metabolik sağlığa önemli katkılar sunduğunu teyit ediyor.
Araştırmanın olumsuz tarafı ise oldukça dikkat çekici. Çalışma, GLP-1 ilaçlarını altı ay gibi kısa bir süre için bile bırakmanın büyük kardiyovasküler (kalp-damar) olay riskini yüzde 8 oranında artırdığını ortaya koydu. Bu ilaçları kullanmayı bir veya iki yıl süreyle bırakanlarda ise risk yüzde 22 oranında yükselerek ilacın sağladığı koruma etkisini tamamen ortadan kaldırdı. Araştırmanın yazarlarından, epidemiyolog Ziyad Al-Aly, bu durumu “metabolik kırılma” olarak tanımlıyor. Al-Aly, verdiği röportajda “Kardiyovasküler koruma oluşturmak yıllar sürer ancak bunu ortadan kaldırmak bunun yarısı kadar sürer” dedi.
Bırakmanın en görünür etkisi, kilo artışı olarak karşımıza çıkıyor. Aktarılanlara göre iştah yeniden eski seviyesine dönüyor ve kontrol edilmesi zor bir şekilde artıyor. Aynı zamanda iltihaplanma, kan basıncı ve kolesterol seviyelerinde de belirgin bir artış gözlemlendiği belirtiliyor.
Araştırmacı Al-Aly’ye göre asıl endişe verici nokta tedaviye ara vermenin hastada “kalıcı bir iz” bırakması. İlaç kullanımına geri dönülse bile sağladığı koruyucu kalkan bir kez delindiğinde eski seviyesine tam olarak ulaşamıyor. GLP-1 kullanıcıları arasında ilacı tamamen bırakma veya düzensiz kullanma oranlarının yüksekliği bu durumu daha da kritik hale getiriyor. Çalışmaya katılanların yüzde 26’sı ilacı tamamen bırakırken, yüzde 23’ü ise tedaviye yeniden başlamadan önce en az altı aylık uzun bir ara vermiş.
İlaçların yan etkileri de göz ardı edilemez boyutta. Başlangıçta hastaların yaklaşık %50’sinde bulantı görülüyor, daha az yaygın olsa da kusma ve ishal de bildirilen etkiler arasında yer alıyor. Ayrıca, ilaçların maliyeti yüksek ve yüksek talep ile üretim yetersizliği sık sık tedarik sıkıntılarına yol açıyor. Ancak bir süre önce Ozempic ilacında bulunan semaglutid etken maddesinin patenti sona erdi. Bu durum çok daha ucuz ilaçların piyasaya çıkmasına neden olabilir.
Kaynak : https://www.donanimhaber.com/ozempic-i-birakmak-ciddi-saglik-sorunlarina-yol-aciyor–203532
