{"id":82476,"date":"2024-10-01T12:36:06","date_gmt":"2024-10-01T12:36:06","guid":{"rendered":"https:\/\/ekamu.net\/?p=82476"},"modified":"2024-10-01T12:36:06","modified_gmt":"2024-10-01T12:36:06","slug":"daron-acemoglu-bloomberg-htye-konustu-sirketlerin-yatirimlari-denetlenmeli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ekamu.net\/index.php\/2024\/10\/01\/daron-acemoglu-bloomberg-htye-konustu-sirketlerin-yatirimlari-denetlenmeli\/","title":{"rendered":"Daron Acemo\u011flu Bloomberg HT’ye konu\u015ftu: \u015eirketlerin yat\u0131r\u0131mlar\u0131 denetlenmeli"},"content":{"rendered":"
\n

T\u00fcrkiye \u0130\u015f Bankas\u0131\u2019n\u0131n 100. y\u0131l\u0131nda \u2018Atat\u00fcrk Vizyonuyla Gelecek 100. Y\u0131la Bak\u0131\u015f\u2019 Konferans\u0131\u2019nda MIT Ekonomi Profes\u00f6r\u00fc Prof. Dr. Daron Acemo\u011flu Bloomberg HT\u2019nin sorular\u0131n\u0131 yan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n

Acemo\u011flu, T\u00fcrkiye\u2019nin de art\u0131k d\u00fcnyadaki ak\u0131mlar\u0131n fark\u0131na varmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtirken, ya\u015fanan n\u00fcfus ve k\u00fcrele\u015fmenin y\u00f6n\u00fcn konular\u0131n\u0131n \u00f6nemli oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n

Acemo\u011flu konu hakk\u0131nda \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n

\u201cBundan 10 sene \u00f6nceye bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman T\u00fcrkiye\u2019de her \u015fey T\u00fcrkiye ekonomisi hakk\u0131ndayd\u0131. ‘\u0130\u015fsizlik ve enflasyon ne olacak?\u2019 gibi konular h\u00e2l\u00e2 \u00e7ok \u00f6nemli konular ama yava\u015f yava\u015f T\u00fcrkiye de art\u0131k d\u00fcnyadaki ak\u0131mlar\u0131n fark\u0131na varmaya ba\u015flad\u0131. \u00d6zellikle insanlar\u0131n daha \u00e7ok yapay zeka, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi hakk\u0131nda konu\u015ftu\u011funu g\u00f6r\u00fcyorum. Bunlar\u0131n i\u00e7inde baz\u0131 konular yeterince vurgulanam\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fanan n\u00fcfus konusu \u00e7ok \u00f6nemli buna yeterince \u00f6nem vermiyoruz. Ayr\u0131ca di\u011fer \u00f6nemli bir konu ise k\u00fcreselle\u015fme s\u00fcrecinin nas\u0131l de\u011fi\u015fece\u011fini olmal\u0131. T\u00fcrkiye i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemi var belki bu konuya da biraz daha a\u011f\u0131rl\u0131k verilmesi gerekiyor\u201d<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u201c\u015eirketlerin yat\u0131r\u0131mlar\u0131 denetlemeli, insan refah\u0131na dikkat edilmeli\u201d<\/b><\/p>\n

Teknoloji \u015firketlerinin \u00fclke ve \u00fclkeler aras\u0131 g\u00fc\u00e7lerinin \u00e7ok fazla oldu\u011funu, bu \u015firketlerin devletler taraf\u0131ndan s\u0131k\u0131 \u015fekilde denetlenmesi gerekti\u011fini s\u00f6yleyen Acemo\u011flu, \u015firketlerin yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n denetlemesi gerekti\u011fine ve insan refah\u0131na katk\u0131 sa\u011flanmas\u0131 gerekti\u011fini belirtti.<\/p>\n

Acemo\u011flu, \u201cTeknoloji \u015firketlerinin g\u00fc\u00e7leri bir tek \u00fclkeler i\u00e7inde de\u011fil, \u00fclkeler aras\u0131nda. Bunlarla nas\u0131l ba\u015fa \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131z bilmiyoruz. Bu s\u00fcrecin Amerika\u2019da ve Avrupa\u2019da ba\u015flamas\u0131 laz\u0131m ama T\u00fcrkiye de bunun bir par\u00e7as\u0131 olmak zorunda. Bu \u015firketlerin denetlemeleri laz\u0131m. Bu \u015firketlerin yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n insanlar\u0131n, i\u015f\u00e7ilerin refah\u0131na katk\u0131da bulunabilecek bir y\u00f6nde olmas\u0131 laz\u0131m. Burada \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir problem de var; ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, bilim ve demokrasi her zaman \u00f6nemli ama gelecek 20 sene i\u00e7erisinde bunlar \u00e7ok daha \u00f6nemli bir hale gelecek.Bu konularda geri kalmak T\u00fcrkiye i\u00e7in masrafl\u0131 bir hale gelecek. Daha da \u00f6nemlisi e\u011fer Google gibi Facebook gibi \u015firketleri denetlemek istiyorsan onlara kar\u015f\u0131 halk\u0131n haklar\u0131n\u0131 savunmak istiyorsan\u0131z o zaman demokrasinin ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00f6nemini daha da fazla e\u011fer bir devletin eline bir g\u00fc\u00e7 verirseniz ve Facebook veya Twitter yanl\u0131\u015f bir \u015fey yap\u0131yorsa bunlar\u0131 denetlemeyi \u00f6yle bir yapman\u0131z gerekiyor ki bunu Facebook veya Twitter ele\u015ftiriler bir \u015fey getirdikleri zaman susturulmas\u0131nlar. Demokrasiyi koruyacak bir \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131 laz\u0131m”<\/p>\n

\u201c\u00c7in\u2019in teknolojinin y\u00f6n\u00fc \u00fczerindeki etkisi pozitif de\u011fil\u201d<\/b><\/p>\n

Acemo\u011flu T\u00fcrkiye gibi \u00fclkelerin kendi i\u015f g\u00fcc\u00fc piyasas\u0131na g\u00f6re teknolojileri geli\u015ftirmesi gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n

Acemo\u011flu, \u201c\u00c7in\u2019in teknoloji \u015firketleri neredeyse Amerika\u2019daki kadar kuvvetle ve onlar\u0131 \u00e7ok s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde denetliyor ama \u015fu problem var ki, \u00c7in\u2019in teknolojinin y\u00f6n\u00fc \u00fczerindeki etkisi pozitif de\u011fil. \u00c7in \u00f6zellikle yapay zek\u00e2da olsun, ba\u015fka \u015feylerde olsun s\u00fcrekli insanlar\u0131 denetleyen teknolojileri geli\u015ftiriyor ve bu teknolojileri sans\u00fcr i\u00e7in kullan\u0131yor. Bu teknolojileri muhalefeti susturmak i\u00e7in kullan\u0131yor. \u00c7in bu teknolojileri ayn\u0131 zamanda ihra\u00e7 ediyor. Huawei \u015firketi 60 tane ba\u015fka demokratik olmayan \u00fclkeye son 2-3 y\u0131l i\u00e7erisinde bu teknolojileri ihra\u00e7 etti. Belki denetleme olabilece\u011fini g\u00f6steriyor ama bir tek \u00c7in\u2019e g\u00fcvenirsek olmaz. Diyelim ki \u00c7in ve Amerika baz\u0131 konularda anla\u015ft\u0131 bu da yine T\u00fcrkiye\u2019ye yetmez. T\u00fcrkiye olsun Meksika olsun Brezilya olsun Endonezya olsun bunlar \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00fclkeler ve kendi \u015fartlar\u0131na uygun teknolojilere ihtiya\u00e7lar\u0131 var. Kendi i\u015f g\u00fcc\u00fc, i\u015f g\u00fcc\u00fc piyasas\u0131n\u0131n yeteneklerine g\u00f6re teknolojiye ihtiya\u00e7lar\u0131 var\u201d dedi.<\/p>\n

\u201cBRICS yerine ba\u015fka bir yap\u0131lanmaya ihtiyac\u0131m\u0131z var\u201d<\/b><\/p>\n

Acemo\u011flu, T\u00fcrkiye\u2019nin BRICS \u00fcyeli\u011fe girmesine hakk\u0131nda ise teknolojiye \u00f6nem veren ba\u015fka bir gruba dahil olunmas\u0131n\u0131n daha iyi oldu\u011funu vurgulayarak \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n

\u201cBenim 10 senedir vurgulad\u0131\u011f\u0131 \u015fey \u015fu ki; T\u00fcrkiye, Meksika, Brezilya, Endonezya gibi \u00fclkelerin bir araya gelip teknolojinin y\u00f6n\u00fc, belki k\u00fcreselle\u015fmenin y\u00f6n\u00fc \u00fczerine sesler \u00e7\u0131karabilecekleri ortama ihtiya\u00e7lar\u0131 var. Ne yaz\u0131k ki T\u00fcrkiye \u015fu an BRICS\u2019e girmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. BRICS, \u00c7in\u2019in kontrol\u00fc alt\u0131nda<\/b>, Rusya\u2019n\u0131n kontrol\u00fc alt\u0131nda bunlar \u00e7ok tehlikeli rejimler ve demokrasinin en b\u00fcy\u00fck tehdidi olan \u00fclkeler. Ba\u015fka bir yap\u0131lanman\u0131n \u00f6zellikle teknolojiye odaklanan yap\u0131lanman\u0131n sesine ihtiyac\u0131m\u0131z var\u201d<\/p>\n

Acemo\u011flu, \u201cBilim ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ba\u011f\u0131ms\u0131z olmas\u0131 laz\u0131m, demokratik kurumlar\u0131n olmas\u0131 laz\u0131m ne yaz\u0131k ki T\u00fcrkiye\u2019de bunlar \u00e7ok zay\u0131f. Demokrasinin ve b\u00fcy\u00fcmenin en sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u015feklinde geli\u015fmesi i\u00e7in devlet ve toplum aras\u0131nda bir denge olmas\u0131 gerekiyor. T\u00fcrkiye\u2019de bu yok. E\u011fitimin geride olmas\u0131 zaten \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir problem. Bunun \u00fczerine vurgulamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u015fey e\u011fitimin sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn olmas\u0131 laz\u0131m, bilime de\u011fer verilmesi laz\u0131m, e\u011fitimin do\u011fru konulara odaklanmas\u0131 laz\u0131m. \u00d6rne\u011fin bilgisayar olsun istatistik olsun iktisat olsun \u015fu anki geli\u015fim i\u00e7inde \u00f6nemli olan konularda olmas\u0131 laz\u0131m, bunlar\u0131n hi\u00e7biri yok. Demokrasideki zay\u0131fl\u0131ktan dolay\u0131 ekonomideki zay\u0131fl\u0131ktan dolay\u0131 en iyi insanlar T\u00fcrkiye\u2019yi b\u0131rak\u0131p gidiyor. Peki nereden gelecek bu be\u015fer\u00ee sermaye, be\u015fer\u00ee sermaye olmazsa nas\u0131l yapaca\u011f\u0131z bu adaptasyonlar\u0131?\u201d dedi.<\/p>\n<\/div>\n<\/p>\n

<\/p>\n

Kaynak :\u00a0Bloomberg HT<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

T\u00fcrkiye \u0130\u015f Bankas\u0131\u2019n\u0131n 100. y\u0131l\u0131nda \u2018Atat\u00fcrk Vizyonuyla Gelecek 100. Y\u0131la Bak\u0131\u015f\u2019 Konferans\u0131\u2019nda konuma\u015fmac\u0131 olan MIT Ekonomi Profes\u00f6r\u00fc Prof. Daron Acemo\u011flu Bloomberg HT’nin sorular\u0131n\u0131 cevaplad\u0131. Acemo\u011flu teknoloji \u015firketlerinin k\u00fcresel d\u00fczeydeki…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":82477,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[2761,4857,168,80,305],"class_list":["post-82476","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","tag-acemoglu","tag-olsun","tag-teknoloji","tag-turkiye","tag-ulke"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekamu.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/82476","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekamu.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekamu.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekamu.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekamu.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=82476"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ekamu.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/82476\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":82478,"href":"https:\/\/ekamu.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/82476\/revisions\/82478"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekamu.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/82477"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekamu.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=82476"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekamu.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=82476"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekamu.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=82476"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}